-
MiCA Markets in Crypto-Assets
- Rozporządzenie (UE) 2023/1114 regulujące rynek kryptoaktywów w całej Unii Europejskiej. Wprowadza obowiązek uzyskania zezwolenia na świadczenie usług kryptoaktywów, zasady dotyczące stablecoinów i wymogi informacyjne wobec klientów.
-
CASP Crypto-Asset Service Provider
- Dostawca usług w zakresie kryptoaktywów, czyli podmiot z zezwoleniem wydanym na podstawie MiCA. Zezwolenie CASP jest ważne w całej UE i uprawnia do prowadzenia giełdy, przechowywania kryptoaktywów albo wykonywania zleceń.
-
Rejestr ESMA
- Publiczny wykaz podmiotów z aktywnym zezwoleniem CASP, prowadzony przez Europejski Urząd Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych. To jedyne wiarygodne miejsce sprawdzenia, czy giełda działa w UE legalnie.
-
Paszportowanie
- Mechanizm z artykułu 65 MiCA, który pozwala podmiotowi z zezwoleniem wydanym w jednym państwie UE świadczyć usługi w pozostałych państwach po zgłoszeniu tego zamiaru. Dzięki niemu giełda z licencją maltańską albo austriacką może legalnie obsługiwać klienta z Polski.
-
KYC Know Your Customer
- Procedura weryfikacji tożsamości klienta, obowiązkowa na każdej giełdzie działającej legalnie w Unii Europejskiej. Zwykle wymaga dokumentu tożsamości i zdjęcia twarzy.
-
Maker
- Zlecenie z limitem, które nie realizuje się od razu i trafia do księgi zleceń, zwiększając jej płynność. Prowizja maker jest zwykle niższa od taker — na OKX wynosi 0,08%.
-
Taker
- Zlecenie realizowane natychmiast po cenie z księgi, zdejmujące z niej płynność. Prowizja taker jest wyższa: 0,1% na OKX, 0,25% na Bybit i 0,5% na Crypto.com.
-
Spread
- Różnica między najlepszą ceną kupna a najlepszą ceną sprzedaży w księdze zleceń. Przy zleceniu rynkowym spread jest realnym kosztem transakcji, choć nie pojawia się jako osobna pozycja na rachunku.
-
Proof of reserves dowód rezerw
- Publikowany przez giełdę dowód, że posiada środki pokrywające salda klientów, zwykle w formie drzewa Merkle pozwalającego użytkownikowi zweryfikować własne saldo. Nie mówi jednak nic o zobowiązaniach giełdy, więc sam w sobie nie dowodzi wypłacalności.
-
Cold storage portfel zimny
- Przechowywanie kryptowalut na urządzeniu odłączonym od internetu. Znacząco utrudnia kradzież zdalną, choć nie chroni przed atakiem na proces podpisywania transakcji — tak wyglądało włamanie na Bybit w lutym 2025.
-
Stablecoin
- Kryptowaluta o wartości powiązanej z aktywem tradycyjnym, najczęściej dolarem albo euro. MiCA nakłada na emitentów stablecoinów odrębne wymogi dotyczące rezerw i umarzania.
-
PIT-38
- Formularz zeznania podatkowego, w którym rozlicza się w Polsce dochód ze zbycia kryptowalut. Stawka wynosi 19%, a obowiązek powstaje przy wymianie kryptowaluty na walutę tradycyjną, towar albo usługę.
-
BLIK
- Polski system płatności mobilnych oparty na sześciocyfrowym kodzie z aplikacji bankowej. Na Bybit pozwala wpłacić złotówki na konto giełdowe w kilka sekund.
-
Para handlowa
- Zestawienie dwóch aktywów, którymi handlujesz, na przykład BTC/PLN. Pierwsze aktywo kupujesz, drugim płacisz — para z PLN oznacza, że rozliczasz się w złotówkach bez przewalutowania.
-
CEX giełda scentralizowana
- Giełda prowadzona przez spółkę, która przechowuje środki klientów i prowadzi księgę zleceń na własnych serwerach. Wszystkie trzy giełdy w tym rankingu to giełdy scentralizowane.
-
Portfel sprzętowy
- Fizyczne urządzenie przechowujące klucz prywatny poza komputerem i podpisujące transakcje wewnątrz siebie. Rekomendowane miejsce dla środków, których nie zamierzasz sprzedać w najbliższych tygodniach.